Mọi điều bạn cần biết để giữ “cô bé” luôn khỏe mạnh

Tác giả: .Ngưn.

Theo thống kê năm 2019 của Bộ Y tế, có đến 90% phụ nữ Việt Nam mắc các bệnh liên quan đến phụ khoa, và con số này mỗi năm tăng 15% đến 27%. Điều đáng nói ở đây là không chỉ phụ nữ đã lập gia đình mà ngay cả những bạn chưa từng quan hệ tình dục cũng có thể mắc những bệnh này, đặc biệt là viêm âm đạo.

SEBT cũng nhận được rất nhiều tâm sự của các bạn nữ về việc bạn cứ tái đi tái lại tình trạng viêm âm đạo hoặc nhiễm nấm Candida, và không biết làm sao để chấm dứt.

Vì vậy, SEBT tạo ra chuyên đề này nhằm giúp các bạn gái hiểu hơn về vùng “tam giác ngọt” của mình và biết cách chăm sóc sao cho hạn chế tối đa tình trạng viêm nhiễm.

Nhưng trước hết bạn đã biết phân biệt giữa âm hộ và âm đạo chưa?

SEBT để ý không ít người thường gọi cả vùng “tam giác” bên dưới là âm đạo. Nhưng điều đó chưa đúng. Mọi thứ mà bạn nhìn thấy rõ từ bên ngoài, bao gồm vùng da mỏng có lông mu, môi lớn, môi bé, cửa âm đạo được gọi chung bằng cái tên âm hộ, hoặc cơ quan sinh dục bên ngoài.

Âm hộ cũng bao gồm âm vật (hay còn gọi bằng cái tên dân dã là hột le), lỗ niệu đạo (nơi bạn đi tiểu), đáy chậu, hậu môn.

Còn âm đạo của chúng ta nằm ở đâu? Nó nằm sâu bên trong, mà bạn chỉ có thể cảm nhận bằng cách đưa tay hoặc một vật vào từ cửa âm đạo. Nó là một đường ống kết nối giữa cổ tử cung và âm hộ.

Như vậy, để dễ phân biệt, bạn cứ hiểu âm hộ là những gì bạn thấy được từ bên ngoài, còn âm đạo nằm sâu bên trong mà ta không thể thấy bằng mắt thường.

Cách tự kiểm tra vùng kín 

Chắc hẳn bạn đã nghe nói đến tầm quan trọng của việc tự khám vú tại nhà để phát hiện dấu hiệu ung thư vú sớm. Tự khám vùng kín cũng quan trọng tương tự như vậy. Nó có thể giúp bạn phát hiện những thay đổi bất thường ở vùng chữ Y sớm hơn. Bạn có thể bắt đầu điều trị sớm và nhận kết quả tốt hơn.

Tất nhiên việc tự kiểm tra vùng kín sẽ không chuyên sâu như đi bác sĩ khám phụ khoa. Bạn vẫn nên khám phụ khoa định kỳ 3 hoặc 6 tháng 1 lần để kiểm tra u nang buồng trứng, các bệnh lây truyền qua đường tình dục (STIs), u xơ tử cung, ung thư giai đoạn đầu và các dấu hiệu sức khỏe khác.

Nhưng việc tự kiểm tra vùng kín có thể giúp bạn sớm tìm ra các dấu hiệu của STIs, hoặc những thay đổi ở âm hộ có thể cảnh báo các vấn đề sức khỏe khác. Các đốm, vết loét hoặc vết sưng tấy có thể là dấu hiệu ban đầu của ung thư âm hộ và cần đến bệnh viện để được bác sĩ kiểm tra.

Nên tự kiểm tra vùng kín khi nào?

Bạn có thể kiểm tra vào mọi lúc nhưng tốt nhất là khi đã hết kinh nguyệt. Ngoài ra, bạn không được sử dụng bất kỳ loại kem/gel phụ khoa và không thụt rửa ít nhất 24 giờ trước khi làm kiểm tra.

Các dụng cụ cần chuẩn bị:

1. Một chiếc gương nhỏ loại cầm tay.

2. Đèn pin hoặc đèn điện thoại.

3. Sơ đồ chi tiết về cơ quan sinh dục của nữ (để bạn biết mình đang kiểm tra phần nào).

4. Gối và khăn tắm.

5. Móng tay cắt sạch sẽ hoặc bạn đeo găng tay vô trùng.

Cách thực hiện

Đầu tiên, bạn cởi quần rồi ngồi trên giường hoặc trải khăn trên sàn, dựa vào tường và tựa lưng bằng gối. Sau đó dang rộng hai chân và thả lỏng cơ thể ở tư thế sao cho thấy thoải mái nhất.

Bạn bắt đầu dùng gương và đèn pin để kiểm tra từng bộ phận của âm hộ: âm vật, môi lớn, môi bé. Ghi lại màu sắc và kích thước của mỗi cái. Vì nếu làm như vậy, bạn sẽ dễ nhận biết được các thay đổi trong những lần kiểm tra tiếp theo. Có thể bạn sẽ cần kéo nhẹ âm vật về phía sau. Bạn cũng có thể phải vạt phần lông mu để nhìn rõ khu vực này xem có vết mụn đỏ hay dấu hiệu bất thường nào không.

*Một lưu ý nhỏ là hình dạng môi bé, môi lớn sẽ khác nhau ở mỗi phụ nữ. Một số ngắn, một số dài và rất hiếm khi chúng có cùng độ dài. Tất cả hình dạng đều bình thường.

Bạn đọc thêm tại bài này nhé: Sự đa dạng hình dáng của “cô bé” – âm hộ

[TELEHEALTH 3] Một Tiếng Kể Hết Về “Cô Bé” | CCS | SEBT – YouTube

Sau đó, bạn hãy nhẹ nhàng mở rộng môi bé và điều chỉnh ánh sáng sao cho có thể nhìn vào trong âm đạo. Ấn tượng đầu tiên là âm đạo có màu hơi hồng. Nếu bạn cảm thấy thoải mái, hãy đặt ngón tay vào bên trong âm đạo và cảm nhận dọc theo thành âm đạo. Nếu bạn đẩy ngón tay xa một chút, bạn có thể thấy được cổ tử cung của mình. 

Vậy là xong quá trình tự kiểm tra vùng kín.

SEBT khuyên bạn nên tự kiểm tra 1 hoặc 2 tháng 1 lần. Bạn nên quen thuộc với âm hộ và âm đạo ở mức độ đủ để nhận ra bất kỳ dấu hiệu khác lạ nào. 

“Cô bé” khỏe mạnh sẽ trông như thế nào?

Hình ảnh được đăng tải bởi bruce mars trên Unsplash

Khi bạn đã biết cách tự kiểm tra vùng “tam giác ngọt”, bạn có thể sẽ thắc mắc vậy cô bé khỏe mạnh sẽ trông như thế nào. 

Âm đạo là một hệ sinh thái, nơi có các vi khuẩn lành mạnh (một số có lợi, một số có hại) và nấm men cùng sinh sống. Điều quan trọng là phải duy trì sự cân bằng của những “bạn” này để tránh bị nhiễm trùng âm đạo.

Độ pH bình thường của âm đạo có tính axit, khoảng từ 3.8 đến 4.5. Nếu là tự kiểm tra, bạn không cần phải mua dụng cụ để đo độ pH mà cần nắm được rằng một khi sự cân bằng ở âm đạo bị phá vỡ, nó sẽ dẫn đến có mùi hoặc tiết dịch bất thường. Có những triệu chứng này là cách âm đạo cho bạn biết độ pH đang mất cân bằng. 

Như vậy, khi nói đến một “cô bé” khỏe mạnh, bạn cần chú ý đến 4 yếu tố chính: vẻ ngoài, mùi, dịch tiết và cảm giác.

Vẻ ngoài

Khi bạn tách môi bé để nhìn vào bên trong âm đạo, một âm đạo khỏe mạnh sẽ có niêm mạc hồng hào, đầy đặn, độ ẩm tốt và một lượng dịch tiết nhỏ không có mùi khó chịu và có màu như lòng trắng trứng gà.

Mùi

Âm đạo khỏe mạnh sẽ không mùi hoặc có mùi nhẹ (thường là mùi tự nhiên của cơ thể). Mùi hương có thể mạnh hơn vào những thời điểm nhất định như sau khi quan hệ tình dục, sau khi tập thể dục, trong hoặc sau kỳ kinh nguyệt. Đặc biệt trong kỳ “rụng dâu”, âm đạo sẽ có mùi hơi giống kim loại, rỉ sét.

Dịch tiết

Dịch âm đạo bình thường có màu trong hoặc trắng đục, không gây khó chịu, cũng không có mùi hôi tanh. Độ đặc của dịch tiết sẽ thay đổi tùy thuộc vào thời điểm trong chu kỳ kinh nguyệt. Nó bình thường có thể trong suốt và loãng, cũng có thể đặc hơn và dễ co giãn hơn khi gần đến kỳ kinh.

Cảm giác

Âm hộ và âm đạo không nên có những cơn đau dù là khi tự kiểm tra, đụng chạm thông thường hay quan hệ với bạn tình (trừ trường hợp đó là lần đầu bạn ăn “trái cấm”). 

Ngoài ra, bạn có thể sẽ thấy một chút ngứa ngáy, kích ứng hoặc tiết dịch nhiều hơn (dịch ngả vàng); nhưng sau đó mấy ngày thì kỳ kinh đến, rồi các triệu chứng biến mất. Tình hình này lặp lại mỗi khi gần đến kỳ kinh. Bạn đi khám phụ khoa nhưng bác sĩ bảo không có vấn đề gì. 

Như vậy, những triệu chứng mang tính chu kỳ và xảy ra khi gần đến kinh nguyệt như trên là do có sự thay đổi nội tiết tố. Lúc này, âm đạo đang cố gắng tự làm sạch và sẽ điều chỉnh lại sau khi hết kỳ kinh nguyệt. Nên bạn không cần phải quá lo lắng. 

Dấu hiệu nào cho thấy “cô bé” đang gặp vấn đề?

Như vậy, bạn đã biết được “cô bé” khi khỏe mạnh sẽ trông như thế nào. Tiếp theo, bạn cần nhận biết được dấu hiệu nào cho thấy “cô bé” đang gặp vấn đề và cần phải đi khám ngay.

Hình ảnh được đăng tải bởi Dane Wetton trên Unsplash

Vẻ ngoài

Việc xem xét vẻ ngoài âm hộ và âm đạo có thể giúp bạn nhận biết dấu hiệu của bệnh STIs. Ví dụ nếu bạn thấy xuất hiện vết loét thì có thể đó là triệu chứng của giang mai hoặc mụn rộp. Còn cụ thể các triệu chứng của STIs thế nào thì sẽ được SEBT minh họa chi tiết trong cuốn ebook “STIs có gì sai?” sẽ phát hành trong thời gian tới. 

Mùi

Khi “cô bé” đang gặp vấn đề, sự cân bằng pH bị phá vỡ thì sẽ sinh ra những mùi khó chịu như mùi tanh của cá, mùi chua lên men, mùi hôi nặng, mùi giống xác chết… 

Về cách phân biệt mùi cô bé, mời bạn xem chị Trang hướng dẫn chi tiết ở video này:

[TELEHEALTH 8] Mùi Cô Bé – Phân Biệt Bệnh & Cải Thiện Giúp Cô Bé Thơm Mát | CCS | SEBT – YouTube

Dịch tiết

Khi không khỏe, cô bé sẽ tiết ra các dịch có màu sắc khác thường như vàng, xanh lá cây, xám hoặc dịch ra rất nhiều, vón cục, đặc như kem. Cụ thể thì mời bạn xem video dưới đây:

[Tập 190] Nhìn Dịch Â.m Đ.ạ.o Đoán Sức Khoẻ Cô Bé | CCS | SEBT – YouTube

Cảm giác

Nếu trong lúc sinh hoạt (đi vệ sinh, quan hệ tình dục), bạn cảm thấy ngứa ngáy, khó chịu, đau rát ở vùng kín liên tục và dai dẳng thì đó là dấu hiệu cho thấy cô bé đang cầu cứu.

Lưu ý: Một triệu chứng không làm nên một bệnh. Nếu bạn thấy xuất hiện từ 2 triệu chứng kể trên, hãy đặt lịch hẹn đi khám phụ khoa ngay lập tức.

Những thói quen sinh hoạt vô tình làm tổn hại đến cô bé

Bạn đã biết cách tự kiểm tra âm đạo, hiểu được đâu là một cô bé khỏe mạnh và dấu hiệu nào cho thấy cô bé đang có vấn đề. 

Tiếp theo, SEBT sẽ liệt kê những thói quen sinh hoạt vô tình gây tổn thương đến cô bé. Đây có lẽ cũng là nguyên nhân dẫn đến tình trạng số lượng nữ giới mắc các bệnh liên quan đến phụ khoa nhiều như vậy.

Hình ảnh được đăng tải bởi Seth Doyle trên Unsplash

Bạn tiêu thụ quá nhiều đồ ngọt

Chế độ ăn giàu carbohydrate tinh chế, chẳng hạn như đường trắng, bột mì trắng, gạo trắng, đồ ngọt có đường như bánh quy, bánh ngọt và kẹo đã khiến không ít phụ nữ gặp phải các tình trạng như ngứa ngáy âm đạo, có mùi khó chịu và nhiều triệu chứng điển hình khác của nhiễm trùng nấm men.

Lý do vì lượng đường trong máu cao có thể làm mất cân bằng độ pH trong âm đạo, tạo điều kiện cho nấm men sinh sôi phát triển. Có lẽ đây cũng là nguyên nhân mà tình trạng nhiễm trùng nấm men bị tái phát thường phổ biến ở những người mắc bệnh tiểu đường. 

Lượng đường trong máu cao cũng có thể ảnh hưởng đến hệ thống miễn dịch. Nữ giới có hệ thống miễn dịch suy yếu làm tăng nguy cơ nhiễm trùng nấm men hơn vì cơ thể lúc này cũng không còn đủ sức chống lại sự phát triển của nấm men được nữa.

Bạn tập thể dục xong nhưng không thay quần áo ướt ngay

Một vài cô gái có thói quen sau khi chạy bộ hoặc tập thể dục xong là tạt đi mua đồ hoặc làm việc này việc kia chứ không thay đồ ngay. Nhưng bạn có biết càng chần chừ không thay quần áo ướt đẫm mồ hôi, âm đạo của bạn càng phải chịu môi trường ẩm ướt, tạo điều kiện hoàn hảo cho nấm men phát triển không? 

Bạn hay thức khuya

Bạn có phải là cú đêm chính hiệu? Bạn thường nằm lướt Facebook, TikTok đến nửa đêm? Việc bạn thiếu ngủ có thể ảnh hưởng đến hệ miễn dịch của mình. Một khi hệ miễn dịch suy giảm, cơ thể sẽ không còn đủ khỏe mạnh để chống chọi với các bệnh nhiễm trùng, bao gồm nhiễm trùng nấm men.

Trên thực tế, bất kỳ thói quen sinh hoạt nào ảnh hưởng xấu đến sức khỏe của bạn – ăn uống thiếu chất, thường xuyên căng thẳng, lười tập thể dục – đều tàn phá khả năng phòng vệ của cơ thể.

Bạn thường mặc quần bó 

Các loại quần bó như skinny jean, legging, quần tất hay thậm chí là quần lót không làm từ cotton khiến cho âm đạo bị “nghẹt thở”. Môi trường tăm tối, chật hẹp, ẩm ướt đều là nơi mà nấm men ưa chuộng. Nếu bạn thường dành cả ngày để mặc những loại quần bó trên thì có thể vô tình khiến “cô bé” bị bọn nấm men gây khó dễ.

Bạn quan hệ tình dục nhưng không dùng bao cao su

Nữ giới mắc bệnh phụ khoa, ngoài viêm âm đạo, nhiễm trùng nấm men thì còn có các bệnh lây nhiễm qua đường tình dục (STIs). Việc quan hệ mà không dùng bao cao su, đặc biệt khi bạn chưa biết tình trạng sức khỏe của đối phương có thể làm tăng nguy cơ lây nhiễm STIs. 

Bạn vệ sinh vùng kín không đúng cách

Không ít cô gái có thói quen dùng luôn sữa tắm để vệ sinh vùng kín. Điều này vô tình làm “cô bé” bị tổn thương vì làn da ở vùng này vô cùng nhạy cảm so với các vùng còn lại trên cơ thể. Sản phẩm dùng được cho các vùng da ngực, lưng, mông (như sữa tắm) nhưng sẽ không an toàn cho vùng kín. 

Chưa kể nhiều bạn có thói quen thụt rửa âm đạo bằng nước vì cho rằng như vậy sẽ đẩy hết mọi vi khuẩn, chất dịch ra khỏi cơ thể.

Đây là quan niệm sai lầm vì việc thụt rửa sẽ chỉ càng đẩy vi khuẩn vào sâu bên trong âm đạo, lên đến cổ tử cung. Đồng thời nó làm mất cân bằng pH của môi trường bên trong. Hậu quả là bạn dễ bị viêm nhiễm vùng kín.

Bạn đang dùng thuốc

Nhiễm trùng nấm men là một trong những tác dụng phụ phổ biến nhất mà nữ giới gặp phải do dùng một số loại thuốc theo toa, bao gồm thuốc tránh thai hàng ngày, thuốc kháng sinh và steroid.

Thuốc tránh thai hàng ngày làm tăng nồng độ estrogen, có thể tạo điều kiện để phát triển nấm men. 

Đối với thuốc kháng sinh, nó sẽ tiêu diệt vi khuẩn có thể gây bệnh, nhưng cũng đồng thời diệt luôn cả vi khuẩn “thân thiện”, có đặc tính kháng nấm, như vậy lại vô tình làm nấm men phát triển. Còn steroid có thể dẫn đến nhiễm trùng nấm men vì chúng làm giảm khả năng phòng thủ miễn dịch tự nhiên của cơ thể.

Nên chăm sóc cô bé thế nào để không bị (tái) bệnh phụ khoa?

Một số bạn than thở với SEBT rằng bạn bị bệnh phụ khoa, đã đi khám nhưng cứ tái đi tái lại dù vệ sinh kỹ lưỡng. 

Hình ảnh được đăng tải bởi Haley Phelps trên Unsplash

Thực chất cơ thể mỗi người đều khác nhau, vì vậy những thứ gây viêm âm đạo đối với người này không phải lúc nào cũng là tác nhân gây ra vấn đề tương tự với người khác.

Nhưng nhìn chung, bất cứ điều gì làm thay đổi sự cân bằng pH bên trong âm đạo đề có thể dẫn đến viêm nhiễm.

Vì vậy SEBT sẽ gợi ý một vài cách chăm sóc cô bé dưới đây để tránh (tái) viêm nhiễm phụ khoa. Bạn lần lượt thử áp dụng để tìm ra cách phù hợp với mình nhất nhé.

Mặc quần áo phù hợp

Như SEBT đã nhắc đến ở phần trên, loại quần bó sát dễ tạo môi trường cho nấm men phát triển. Vì vậy bạn cần lưu ý khi chọn trang phục trong sinh hoạt hàng ngày như sau:

+ Nên chọn đồ lót bằng cotton, lụa hoặc loại sợi tự nhiên giúp hút ẩm và giữ vùng kín luôn khô thoáng.

[Tập 206] Quần Lọt Khe Có Gây Viêm Nhiễm? Loại Quần Lót Vừa Làm Đẹp Vừa Bảo Vệ Cô Bé | CCS | SEBT – YouTube

[TELEHEALTH 13] Phụ Nữ Chọn, Sử Dụng Quần Lót Như Thế Nào Để Chăm Sóc Cô Bé Mà Vẫn Quyến Rũ | SEBT – YouTube

+ Khi tập thể dục hoặc đi bơi về, bạn nên thay quần áo khô càng sớm càng tốt.

+ Nếu bắt buộc phải mặc quần bó, hãy hạn chế thời gian mặc hoặc chuẩn bị hai chiếc quần để thay, giữ vùng đũng quần luôn khô ráo.

+ Nếu bạn mặc quần tất, hãy chọn loại có đáy quần làm bằng vải cotton và mặc quần lót cũng bằng cotton.

+ Tránh mặc đồ ngủ bó sát, tốt hơn là bạn nên mặc chiếc váy ngủ rộng rãi. Và không mặc quần lót khi ngủ. Điều này sẽ giúp “cô bé” được thở, giữ vùng kín khô thoáng và ngăn ngừa nấm men phát triển.

+ Nếu bạn tiết dịch nhiều hoặc vận động đổ mồ hôi nhiều trong ngày, hãy thay quần lót ít nhất 2 lần.

+ Bạn hãy mua quần lót mới mỗi 6 tháng 1 lần.

Vệ sinh “cô bé” đúng cách

Viêm nhiễm cũng bắt nguồn từ một yếu tố mà ít ai nhận ra: nguồn nước. Nếu nguồn nước không sạch thì dù bạn vệ sinh đúng cách và cẩn thận thế nào thì vẫn có nguy cơ vùng kín bị nhiễm trùng.

Do đó, khi bạn đi chơi hoặc đi công tác ở một vùng mà không biết rõ chất lượng nguồn nước thế nào thì sau khi vệ sinh xong, hãy dùng khăn giấy ướt có độ pH trung tính, không mùi và khăn giấy khô không mùi để lau rửa “cô bé”. Trước khi đi ngủ, bạn lấy nước uống đóng chai để vệ sinh cô bé lần nữa.

Tiếp theo là khi tắm, bạn nhớ rửa sạch cả các nếp gấp ở môi bé – đây cũng là nơi tích tụ vi khuẩn mà chúng ta hay bỏ qua khi vệ sinh. 

Mỗi lần đi tiểu, bạn lấy khăn giấy khô lau cẩn thận từ trước ra sau để tránh lây lan vi khuẩn từ hậu môn sang âm đạo.

Bạn sử dụng các sản phẩm chuyên dùng để vệ sinh vùng kín như nước rửa dịu nhẹ, nước làm sạch sâu, gel dưỡng ẩm… Chú ý là chọn sản phẩm có thành phần lành tính, an toàn cho vùng da nhạy cảm.

Nếu bạn không biết tìm mua sản phẩm nào thì SEBT gợi ý một vài sản phẩm đáng tin cậy mà SEBT đã dùng và thấy hiệu quả:

1. Dung dịch vệ sinh phụ nữ Foellie Capsule Femenine Wash. Điểm đặc biệt của sản phẩm này là làm từ các viên capsule, giúp làn da “cô bé” sạch kiểu mềm mịn, giữ ẩm chứ không khô kin kít.

2. Gel làm sạch Mismiz Inner Refreshing Wash. Đây là loại gel mà bạn có thể làm sạch sâu bên trong âm đạo. Sản phẩm có đến 99% thành phần tự nhiên nên hoàn toàn an toàn cho “cô bé”, lại còn giúp duy trì độ cân bằng pH, hạn chế và ngăn ngừa viêm nhiễm.

3. Làm sạch – Dưỡng ẩm – Cân bằng độ pH Yzone Foellie Multi Care Gel. Đây là loại gel có tác dụng dưỡng ẩm, giúp làn da “cô bé” luôn mềm mịn, cải thiện tình trạng khô da, giúp loại bỏ mùi khó chịu và cân bằng độ pH.

Sau khi tắm xong, bạn cần lau khô toàn bộ vùng kín bằng khăn sạch vì nấm men phát triển mạnh nhất là trong môi trường ẩm ướt.

Ngoài ra, bạn tránh dùng băng vệ sinh hoặc tampon có mùi thơm; giấy vệ sinh có màu. Vì những sản phẩm này đều có thể gây kích ứng cho vùng da cô bé.

Để bạn dễ nhớ thì SEBT sẽ tóm tắt 3 bước tươi trẻ Yzone như sau:

Bạn có thể theo dõi fanpage YCARE để tìm hiểu các kiến thức chăm sóc vùng chữ Y >> YCARE | Facebook

[YZone] – Tập 2 – Thụt Rửa Sâu Bên Trong Â.m Đ.ạ.o / Cô Bé | CCS | SEBT – YouTube

[Tập 145] Vệ Sinh Bộ Phận Sinh Dục Đúng Cách | Tại Sao? Cách Thức? | CCS | SEBT – YouTube

[Tập 115] Chăm Sóc Cô Bé Ngăn Ngừa Viêm Âm Đạo | CCS | SEBT – YouTube

Cẩn thận khi dùng thuốc

Bạn hãy để ý nếu đang dùng một loại thuốc nào đó, bạn bị viêm âm đạo, dù đã chữa một lần nhưng vẫn tái đi tái lại thì hãy nói chuyện với bác sĩ xem nguyên nhân có phải là do loại thuốc bạn đang dùng không. Bác sĩ có thể sẽ đổi cho bạn một đơn thuốc khác.  

Ngoài ra, sử dụng thuốc kháng sinh có liên quan đến việc bị tái nhiễm trùng nấm men vì loại thuốc này có thể giết chết vi khuẩn có lợi trong cơ thể, khiến nấm men Candida dễ dàng sinh sôi. Nên bạn tránh dùng thuốc kháng sinh nếu không cần thiết.

Duy trì lối sống lành mạnh

Hình ảnh được đăng tải bởi Maddi Bazzocco trên Unsplash

Dựa theo các thói quen sinh hoạt dễ làm cô bé viêm nhiễm mà SEBT kể trên, bạn có thể thấy một hệ thống miễn dịch khỏe mạnh sẽ giúp cơ thể kiểm soát nấm men, giảm nguy cơ viêm nhiễm.

Vì vậy, bạn cố gắng duy trì một lối sống lành mạnh như ngủ đủ giấc, tránh uống quá nhiều đồ có caffein và không ăn đồ nhiều chất béo trong vòng 3 giờ trước khi ngủ. Nếu bạn thường xuyên bị căng thẳng, mệt mỏi, hãy thử tập thể dục, thiền, yoga.

Ngoài ra, nếu bạn đang bị tiểu đường thì việc kiểm soát lượng đường trong máu cũng giúp ngăn ngừa nhiễm trùng nấm men. Bởi đường chính là nguồn thức ăn chính cho nấm men. [1] [2]

Probiotics có thể giúp ích trong việc ngăn ngừa nhiễm trùng nấm men

Nhiều người cho rằng Probiotics – một loại vi sinh vật sống trong đường tiêu hóa, trên da và một số vùng khác của cơ thể sẽ giúp cân bằng lại hệ vi khuẩn và ngăn ngừa nấm men phát triển.

Hiện tại vẫn thiếu bằng chứng khoa học khẳng định quan điểm này. Nhưng SEBT thấy bạn có thể thử bổ sung Probiotics vào trong chế độ ăn hằng ngày để xem hiệu quả thế nào. Nó thường có trong sữa chua, kombucha, yakult, bắp cải, đậu nành lên men (natto)…

Sử dụng bao cao su khi quan hệ tình dục

Bao cao su là biện pháp duy nhất vừa tránh thai vừa phòng ngừa các bệnh lây nhiễm qua đường tình dục. Vì vậy, bạn nên sử dụng nó cho mỗi lần quan hệ, đặc biệt với người mới quen biết.

Nếu hai bạn đang trong mối quan hệ lâu dài thì có thể cân nhắc sử dụng biện pháp tránh thai khác nhưng phải đi kèm với chuyện khám STIs định kỳ 6 tháng 1 lần.

Khám phụ khoa định kỳ 6 tháng 1 lần

Nhiều bạn gái rất ít đi khám phụ khoa, chủ yếu chỉ khi nào thấy có vấn đề bất thường ở “cô bé” thì mới đến bệnh viện. SEBT khuyên là không nên để có bệnh mới khám vì như vậy sẽ dễ dẫn đến việc chẩn đoán và điều trị muộn các bệnh phụ khoa, ảnh hưởng đến sức khỏe sinh sản về sau.

Vì vậy, bạn cần tập thói quen khám phụ khoa định kỳ 6 tháng 1 lần. Với những ai chưa từng quan hệ thì có thể là 1 năm 1 lần. 

Bạn không nên đi khám khi đang hành kinh mà để sau khi sạch kinh từ 3 đến 5 ngày. Ngoài ra, trước khi khám, bạn tránh quan hệ tình dục, không sử dụng dung dịch vệ sinh hay các sản phẩm chăm sóc vùng kín.

Các bài tập làm “săn chắc” cô bé

Chăm sóc cô bé đúng cách để không bị viêm nhiễm là chưa đủ. Bạn còn cần tập thể dục cho cô bé để làm săn chắc, giữ tính đàn hồi tốt và hưởng nhiều lợi ích khác.

Hình ảnh được đăng tải bởi Carl Barcelo trên Unsplash

Ví dụ sau khi sinh con hoặc vào thời kỳ mãn kinh, cô bé của bạn có thể mất tính đàn hồi và không còn thấy khít như trước. Ngoài ra, vì những yếu tố này, bạn nữ có thể bị rò rỉ nước tiểu và gặp các vấn đề trong chuyện giường chiếu như mất nhạy cảm hoặc giảm cực khoái.

Chắc chắn chúng ta không thể sử dụng cỗ máy thời gian của Doraemon để quay về quá khứ, tìm lại “thanh xuân”. Nhưng bạn có thể tập thể dục cho “cô bé” ngay từ bây giờ để giảm thiểu tình trạng “lão hóa” về sau.

Dưới đây là các bài tập mà bạn có thể tham khảo:

Kegel

Một trong những bài tập nổi tiếng giúp làm săn chắc cô bé là Kegel. 

Để thực hiện động tác này, trước tiên bạn cần xác định đâu là cơ sẽ được dùng trong Kegel. Buổi sáng sau khi thức dậy và vào nhà vệ sinh, bạn đi tiểu được nửa chừng rồi hãy cố gắng ngừng lại dòng chảy. Cơ mà bạn siết lại để nín tiểu chính là cơ sẽ dùng khi tập Kegel.

Rồi trong lúc tập, bạn siết cơ ấy khoảng 10 giây rồi thả ra trong 10 giây. Bạn lặp lại động tác trong 10 hiệp và thực hiện từ 2 đến 3 lần vào các thời điểm khác nhau trong ngày.

Lưu ý, bạn đừng tập Kegel khi đi tiểu, vì nó có thể làm suy yếu cơ âm đạo và gây hại cho thận theo thời gian. Tốt nhất là hãy tập khi bàng quang đang trống nhé.

[Tập 95] Bài Tập Cơ Â.m Đ.ạ.o Lấy Lại Thanh Xuân Vùng Kín | Sex Talk | SEBT – YouTube

Squat

Squat ngoài tác dụng làm căng tròn vòng 3, nó còn giúp săn chắc vùng cơ âm đạo.

Để tập squat hiệu quả, bạn hãy đứng thẳng với hai chân ngang vai.

Sau đó hạ người xuống đến khi mông ngang với đầu gối.

Tiếp theo bạn dùng cả hai chân đẩy người lên để trở về tư thế ban đầu.

Bạn lặp lại động tác này trong 20 lần.

Nếu sức khỏe tốt, bạn hãy tập ít nhất 3 hiệp nhé.

Glute Bridges (Tư thế cây cầu)

Bài tập này vừa giúp săn chắc âm đạo vừa tăng cường sức mạnh cho các cơ cốt lõi và mông.

Đầu tiên bạn nằm xuống sàn và co hai chân lên.

Sau đó bạn từ từ nâng phần hông lên đồng thời siết chặt cơ mông.

Tiếp theo bạn nâng toàn bộ phần lưng lên, vai vẫn nằm trên sàn sao cho đầu gối, lưng đến vai tạo thành một đường thẳng giống cây cầu bắt từ đầu gối đến vai. 

Bạn nhẹ nhàng trở lại tư thế ban đầu.

Bạn lặp lại động tác 15 lần trong 1 hiệp.

Các bài tập kể trên rất tốt cho cô bé nhưng thường bạn phải mất khá nhiều thời gian mới thấy được thành quả. 

Vì vậy, bạn hãy kiên nhẫn, dành ra ít nhất 15 phút mỗi ngày để duy trì tập luyện một cách đều đặn và nhất quán nhé!

Nguồn thông tin trong bài:

[1] Goncalves et al. “Vulvovaginal candidiasis: Epidemiology, microbiology and risk factors.” Critical Reviews in Microbiology. November 2016.

[2] Yeast infection (vaginal), Mayo Clinic

Bài viết liên quan
Chia sẻ
Sao chép link
0 0 đánh giá
Đánh giá bài viết
Theo dõi
Thông báo của
guest
0 Góp ý
Phản hồi nội tuyến
Xem tất cả bình luận
Tác giả: .Ngưn.

5 cách tăng lưu lượng máu đến “cậu bé” để cương mạnh hơn

Cơ chế hoạt động của dương vật khá đơn giản: lưu lượng máu sẽ chảy đến “cậu bé” vào đúng thời điểm để cậu cương cứng và hành sự. Sau khi xong việc, lưu lượng máu rút về; “cậu bé” nghỉ ngơi trong hình dạng ban đầu.

Nhưng chuyện gì sẽ xảy ra nếu lúc đang cần mà lưu lượng máu không chảy đến hoặc chảy quá chậm?

Bạn có thể gặp chứng rối loạn cương dương – tình trạng dương vật không cương cứng lên được hoặc không đủ cương để thực hiện quá trình thâm nhập. Một vấn đề mà gần 1/3 nam giới phải đau đầu đối mặt hiện nay. 

Ở bài viết này, SEBT sẽ gợi ý 5 cách tăng lưu lượng máu đến “cậu bé” để cương mạnh hơn, giúp bạn dễ dàng hành sự. Tất nhiên nếu bạn thật sự đang gặp chứng rối loạn cương dương thì những cách này chỉ là hỗ trợ. Bạn vẫn phải đến gặp bác sĩ để tiếp nhận điều trị phù hợp.

Cách 1: Giảm căng thẳng

Căng thẳng gây ra phản ứng bẩm sinh trong cơ thể là khiến mạch máu co lại và dẫn tới huyết áp cao.

Nó cũng làm tăng hệ thống thần kinh giao cảm, làm giảm lưu lượng máu đến các phần phụ ngoại vi, bao gồm cả dương vật. Mà máu giảm lưu thông tới thì “cậu bé” sẽ khó cương lên.

Điều này cũng cho thấy mối quan hệ giữa sức khỏe tinh thần và sức khỏe tình dục. Bạn gặp căng thẳng nhiều, lưu lượng máu giảm xuống thì càng khó cương cứng.

Nhưng không chỉ xuất hiện mỗi vấn đề cương cứng. Tác giả của bài nghiên cứu này còn cho thấy căng thẳng ảnh hưởng nhiều đến các chức năng tình dục khác như giảm ham muốn.

Hình ảnh được đăng tải bởi Joel Overbeck trên Unsplash

Do đó, cách giải quyết chính là cố gắng giảm bớt mức độ căng thẳng trong cuộc sống hàng ngày. Nhưng nói thì dễ hơn làm, đặc biệt trong bối cảnh khủng hoảng kinh tế đang diễn ra như hiện nay.

Dù vậy, chúng ta vẫn phải cố gắng tìm cách giải quyết, không chỉ để lấy lại phong độ giường chiếu mà còn giúp sức khỏe tinh thần được tốt hơn. SEBT khuyến khích bạn bắt đầu từ những hành động đơn giản như tập thiền và tập thở (có hướng dẫn đúng) sẽ giúp điều hòa lưu lượng máu trong cơ thể bạn.

Cách 2: Giữ mức cân nặng hợp lý

Cân nặng của bạn sẽ ảnh hưởng đến:

+ Sức khỏe tim mạch, tức độ lưu thông máu

+ Mức testosterone

+ Khả năng duy trì sự cương cứng

Cho nên khi bạn tăng cân thì sẽ ảnh hưởng tới phong độ của bạn lúc trên giường.

Cơ thể bạn vận hành một hệ thống hiệu quả với động cơ ở trung tâm (là trái tim đó). Động cơ hoạt động 24 giờ và không ngừng đẩy máu đi khắp cơ thể bạn.

Nhưng nếu cân nặng tăng lên thì nó phải làm việc vất vả hơn một chút vì các mạch máu ở đây có thể mỏng đi. Đây là lý do tại sao bác sĩ khuyên bạn nên duy trì trong khung cân nặng khỏe mạnh.

Và đây cũng là lý do tại sao nó liên quan đến rối loạn chức năng tình dục.

Một nghiên cứu năm 2005 này cho thấy: cân nặng của bạn ảnh hưởng nặng nề đến chứng rối loạn cương dương. Đàn ông béo phì hoặc thừa cân có nhiều khả năng phải đối mặt với các vấn đề về hoạt động tình dục, khả năng cương cứng và có mức testosterone thấp do các yếu tố khác liên quan đến cân nặng.

Do đó, bạn nên duy trì mức cân nặng hợp lý, giúp bạn tự tin hơn về hình ảnh cơ thể lẫn sức khỏe sinh lý khi ở trên giường. 

Cách 3: Chọn lọc những thứ bạn ăn

Tiếp tục phần cân nặng ở trên, chúng ta sẽ thử phác thảo một chế độ ăn gồm các loại thực phẩm giúp cải thiện lưu lượng máu. Chúng cũng có tác dụng lâu dài trong việc cung cấp cho bạn các loại vitamin lành mạnh cần thiết cho đời sống tình dục.

Bởi những gì bạn đưa vào cơ thể sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến phong độ của bạn khi trên giường. Ví dụ một nghiên cứu cho thấy magie có thể giúp bạn tăng thời gian xuất tinh.

Dưới đây là danh sách các loại thực phẩm giúp bạn đạt được điều tương tự:

+ Chocolate đen: chứa anandamide, một hợp chất giúp cải thiện tâm trạng, kết hợp với đặc tính chống oxy hóa sẽ làm tăng lưu lượng máu đến dương vật, giúp bạn cương cứng lâu hơn và hỗ trợ điều trị chứng rối loạn cương dương.

+ Trà xanh: là chất chống oxy hóa tự nhiên, giúp điều hòa việc cung cấp máu đến cơ quan sinh dục và duy trì sự cương cứng. Uống trà xanh thường xuyên có thể tác động lớn đến sức khỏe tình dục nói chung.

+ Cá béo: chứa nhiều Omega-3, giúp cải thiện sức khỏe tim mạch tổng thể.

+ Hạt bí ngô: chứa nhiều kẽm và Omega-3 lành mạnh, giúp ích cho hoạt động tình dục của nam giới nói riêng. 

+ Bơ: chứa vitamin B, K, C, cũng như nhiều chất xơ và protein, giúp điều chỉnh lưu lượng máu đến các cơ quan để hoạt động tốt hơn. 

+ Lựu: là chất chống oxy hóa tự nhiên, giúp cải thiện lưu lượng máu. 

+ Thịt bò: là nguồn cung cấp kẽm tự nhiên, đồng thời chứa axit béo giúp tăng cường sức khỏe tình dục. Nhưng bạn chỉ nên ăn với lượng vừa phải thôi vì suy cho cùng, thịt bò là loại thịt đỏ không tốt cho cơ thể nếu tiêu thụ quá nhiều.

+ Tỏi và nhân sâm. Nhân sâm giúp thực hiện rất nhiều chức năng cốt lõi của cơ thể: tim mạch, thần kinh trung ương và trao đổi chất. Tất cả những yếu tố này đều có tác dụng điều trị rối loạn cương dương. Tỏi cũng có tác dụng tương tự. Nó có đặc tính hạ huyết áp, đảm bảo huyết áp của bạn được điều hòa và cải thiện sức khỏe tình dục.

Cách 4: Tập thể dục thường xuyên để cải thiện lưu lượng máu

Hình ảnh được đăng tải bởi Alexander Redl trên Unsplash

Ai cũng biết tập thể dục có lợi cho cơ thể. Riêng với vấn đề cải thiện lưu lượng máu chảy tới dương vật thì không thể thiếu sự góp mặt của thể dục. Kết hợp với chế độ ăn uống hợp lý nữa là “cậu nhỏ” sẽ cảm ơn bạn rất nhiều.

Vậy tập cái gì để có lợi cho sức khỏe sinh lý? Đó là những bài tập giúp rèn luyện sức bền và sức đề kháng, ví dụ như plank, chạy bước nhỏ tại chỗ, squat bật nhảy, chạy nâng cao đùi, nhảy dây, nhảy lò cò một chân, chống đẩy…

Cách 5: Giảm cồn và nicotine

Đồ uống có cồn (Alcohol) từ lâu đã được biết đến là nguyên nhân cản trở hoạt động tình dục của nam giới bằng cách hạn chế lưu lượng máu chảy tới dương vật. 

Bạn uống một chút trước khi quan hệ thì không sao, nhưng nếu lạm dụng là sẽ gặp vấn đề. Chưa kể nếu bình thường bạn đã khó cương dễ xìu thì ngay cả khi uống một chút cũng đã gặp nguy hại rồi.

Tương tự với việc hút nicotine. Ngày nay các thiết bị phân phối nicotine có sẵn ở mọi hình dạng và hình thức, từ thuốc lá đến vape. Nhưng không chất nào trong số chúng tốt cho lưu lượng máu trong bạn và có thể góp phần gây ra chứng rối loạn cương dương.

Bởi nicotine khiến tim bạn hoạt động gấp đôi, làm động mạch bắt đầu co thắt. Điều này dẫn tới việc nam giới khó duy trì sự cương cứng do lưu lượng máu đến dương vật giảm và có thể dẫn đến rối loạn cương dương.

Hầu hết các chuyên gia y tế đều đồng ý là đồ uống có cồn và nicotine đều có tác dụng phụ không tốt đến sức khỏe của bạn. Nên tránh hoặc giảm thiểu dùng chúng sẽ giúp nâng cao phong độ của bạn khi ở trên giường hơn.

Trên đây là 5 cách giúp bạn tăng lưu lượng máu đến “cậu bé” để cương mạnh và lâu hơn khi cần. Bạn còn biết cách nào nữa không?


Hy vọng SEBT chia sẻ được những thông tin hữu ích để bạn chăm sóc bản thân tốt hơn, cũng như có đời sống tình dục an toàn, lành mạnh và đạt nhiều khoái cảm hơn. Mong bạn có thể hỗ trợ team SEBT có thêm động lực trong việc lan tỏa nhiều kiến thức giáo dục giới tính, sức khỏe tình dục bổ ích hơn nữa bằng cách donate cho SEBT qua tài khoản sau:

Ngân hàng: TP Bank

Số tài khoản: 02034029903 _ Nguyễn Minh Trang

Bài viết liên quan
Chia sẻ
Sao chép link
Tác giả: .Ngưn.

Mọi điều bạn cần biết về FSH – Hormone kích thích nang trứng

FSH là viết tắt của Follicle-Stimulating Hormone (Hormone kích thích nang trứng). Nó cũng là một trong những hormone chính liên quan đến điều hòa chu kỳ kinh nguyệt và rụng trứng. Vì vậy, FSH trở thành hormone quan trọng không chỉ đối với sức khỏe mà còn cả khả năng sinh sản ở nữ giới.

Trong bài viết này, SEBT sẽ cung cấp mọi thông tin mà bạn cần biết về mức FSH của mình, bao gồm cách nhận biết mức FSH bình thường như thế nào, các triệu chứng của mức FSH cao và thấp cũng như cách cân bằng FSH.

FSH là gì?

Nguồn ảnh từ Wikipedia

FSH được gọi là hormone hướng sinh dục (gonadotropin hormone), được tuyến yên trong não tiết ra và sau đó tác động lên buồng trứng.

Ngoài FSH thì còn một loại hormone hướng sinh dục khác trong cơ thể: hormone tạo hoàng thể (LH). Đây là một cặp bài trùng khắng khít không thể sống thiếu nhau: nếu không có LH thì sẽ không có FSH. Và chúng hoạt động song song để mang đến những thay đổi trong điều hòa sự rụng trứng.

Mức FSH bình thường ở phụ nữ

Mức độ FSH ở phụ nữ có mối liên hệ phức tạp với mức dự trữ buồng trứng (SEBT sẽ nói thêm về điều này sau). Vì vậy, mức FSH “bình thường” sẽ thay đổi khi chúng ta già đi. Lý do là vì mức dự trữ buồng trứng sẽ giảm khi phụ nữ già đi, khiến cho mức FSH tăng lên.

Lại nói thêm về hormone hướng sinh dục. Đây là hormone được giải phóng từ tuyến yên trong não, sau đó tiếp tục tác động lên buồng trứng. Có hai loại hormone hướng sinh dục: hormone kích thích nang trứng (FSH) và hormone tạo hoàng thể (LH). 

Tuyến yên sản xuất FSH tác động lên buồng trứng để kích thích sự phát triển của các nang chứa trứng. Cùng với việc phát triển các nang trứng, FSH còn kích thích các tế bào hạt bao quanh nang trứng sản xuất ra estrogen, một loại hormone thiết yếu để điều hòa chu kỳ kinh nguyệt. Bạn có thể đọc thêm về estrogen tại đây

FSH đóng vai trò gì?

FSH có hai chức năng chính:

1. Giúp nang trứng phát triển.

2. Giúp tạo ra estrogen.

Nguồn ảnh từ inviTRA

Về chức năng giúp nang trứng phát triển:

Nữ giới được sinh ra với những quả trứng “chưa trưởng thành”. Vì vậy, mỗi tháng, một số trong số chúng bắt đầu trưởng thành trước khi một số được phóng thích trong quá trình rụng trứng. Trứng được đặt trong các nang nhỏ bên trong buồng trứng và chính những nang này là tín hiệu của FSH để chuẩn bị cho trứng rụng.

Về chức năng giúp tạo ra estrogen:

FSH cũng kích thích các tế bào bao quanh nang trứng tạo ra estrogen, một loại hormone thiết yếu khác để điều hòa chu kỳ kinh nguyệt và sức khỏe sinh sản.

Mối liên hệ giữa FSH và LH

Khi trứng đã trưởng thành hoàn toàn và sẵn sàng rụng trong quá trình rụng trứng thì LH sẽ tham gia vào.

Sự gia tăng LH được giải phóng một lần nữa bởi tuyến yên trong não, khiến nang trứng trưởng thành nhất sẽ vỡ ra – giải phóng trứng vào ống dẫn trứng. Đây còn được gọi là sự rụng trứng. 

Mặc dù FSH tạo ra nhiều nang trứng và do đó có nhiều trứng trưởng thành trong mỗi chu kỳ nhưng chỉ có một nang trứng sẽ giải phóng một quả trứng mỗi tháng. Điều này là do FSH và LH đều tham gia vào các vòng phản hồi tiêu cực, được điều khiển bởi estrogen (E2).

Vậy vòng phản hồi tiêu cực là gì?

Việc tăng mức FSH trong giai đoạn đầu của chu kỳ kinh nguyệt sẽ dẫn đến sản sinh ra nhiều estrogen hơn. Nhưng điều này lại có tác động phản hồi tiêu cực đến mức FSH. Nói cách khác, khi bạn có nhiều estrogen, nó sẽ phản hồi lại não rằng não cần ngừng tạo FSH đi.

Nguồn ảnh từ peninsulaacupuncture

Tương tự với LH, nồng độ estrogen tiếp tục tăng trong suốt chu kỳ và khi đạt đến đỉnh điểm vào khoảng giữa chu kỳ, nó sẽ gây ra sự gia tăng đột ngột của LH, thúc đẩy quá trình rụng trứng.

Sau khi rụng trứng, nang rỗng từng chứa trứng sẽ tạo ra hormone progesterone để hỗ trợ việc thụ thai, làm tổ và giai đoạn đầu của thai kỳ.

Nồng độ progesterone cao sẽ báo cho não ngừng sản xuất FSH. Bây giờ, nếu việc mang thai không xảy ra, lượng estrogen và progesterone sẽ giảm xuống, điều này không chỉ gây ra chu kỳ kinh nguyệt của nữ giới mà còn báo cho não biết rằng nó cần bắt đầu tạo ra FSH để bắt đầu lại toàn bộ quá trình trong chu kỳ kinh nguyệt tiếp theo.

Mức FSH cao

Vậy điều gì xảy ra khi chúng ta có mức FSH cao? Đầu tiên, chúng ta sẽ tìm hiểu lý do khiến mức FSH tăng cao.

Lý do nào khiến mức FSH tăng cao?

Lý do phổ biến nhất khiến mức FSH cao là mức dự trữ buồng trứng (số lượng trứng) thấp hoặc buồng trứng không hoạt động bình thường.

Khi chúng ta có mức dự trữ buồng trứng thấp, điều này về cơ bản nghĩa là chúng ta có số lượng nang trứng chưa trưởng thành ít hơn trong buồng trứng, và cơ thể chúng ta sẽ sản xuất ít estrogen hơn. Bởi vì estrogen kiểm soát lượng FSH mà não sản xuất (hãy nhớ lại khái niệm vòng phản hồi tiêu cực mà SEBT đã nhắc ở trên) nên khi chúng ta có ít estrogen hơn, mức FSH có thể tăng lên.

Do đó, mức FSH cao có thể chỉ ra rằng buồng trứng đang không hoạt động bình thường, là dấu hiệu cho thấy mức dự trữ buồng trứng thấp hoặc là dấu hiệu cho thấy sự bắt đầu của thời kỳ mãn kinh.

Các lý do khác khiến mức FSH cao đến từ ung thư buồng trứng và suy buồng trứng sớm (POI), tức là mất chức năng buồng trứng trước tuổi 40.

Trong một số trường hợp, các yếu tố về chế độ ăn uống và lối sống có thể làm tăng mức FSH ở mức độ vừa phải (ví dụ nghiện thuốc lá, rượu).

Triệu chứng của mức FSH cao

Hình ảnh được đăng tải bởi Kyle Broad trên Unsplash

Các triệu chứng của nồng độ FSH cao thường giống với triệu chứng của thời kỳ mãn kinh và có liên quan đến nồng độ oestradiol thấp – đó là lý do tại sao việc kiểm tra nhiều loại hormone sinh sản ở nữ giới để tìm hiểu tận gốc các triệu chứng là rất quan trọng.

Các triệu chứng của mức FSH cao có thể bao gồm:

+ Kinh nguyệt không đều hoặc không có kinh

+ Bốc hỏa và/hoặc đổ mồ hôi đêm

+ Có sự thay đổi về da và tóc

+ Khó thụ thai

Làm thế nào để giảm mức FSH?

Điều quan trọng là bạn phải hiểu rằng nếu mức FSH cao do mãn kinh hoặc mức dự trữ trứng thấp thì dù có điều chỉnh chế độ ăn uống, lối sống thì cũng không thể giảm mức FSH xuống.

Tuy nhiên, có một số yếu tố trong ăn uống sinh hoạt khiến mức FSH cao hơn, chẳng hạn như hút thuốc và uống nhiều rượu.

Nếu bạn đang cố gắng thụ thai, hãy cân nhắc cắt bỏ hoàn toàn rượu và thuốc lá vì điều này sẽ cải thiện cơ hội thụ thai và ngăn ngừa những ảnh hưởng có hại cho em bé khi mang thai.

Dinh dưỡng cũng có thể là một công cụ mạnh mẽ trong việc cân bằng hormone và giúp giảm bớt các triệu chứng. Ở phạm vi bài viết này, SEBT không đi sâu vào dinh dưỡng vì đó là một chủ đề rộng lớn khác, cần ý kiến của chuyên gia về ngành dinh dưỡng.

Mức FSH thấp

Một biểu hiện của sự bất thường FSH trong cơ thể nữa là nó đang ở mức thấp hơn bình thường.

Lý do nào khiến mức FSH thấp?

Nồng độ FSH thấp có thể do tuyến yên trong não không hoạt động bình thường, hay còn được gọi là suy tuyến yên.

Các vấn đề với tuyến yên có thể liên quan trực tiếp đến chính tuyến này hoặc liên quan đến vùng dưới đồi – một phần khác của não kiểm soát việc giải phóng FSH. Điều này dẫn đến một rối loạn được gọi là suy sinh dục hypogonadotropic (hypogonadotropic hypogonadism).

Nguyên nhân có thể là do mức độ căng thẳng cao hoặc thiếu hụt năng lượng, tức là chúng ta đốt cháy nhiều calo hơn mức nạp vào thông qua chế độ ăn uống. Do đó, tình trạng này sẽ phổ biến ở những người rất thiếu cân, chẳng hạn như người mắc chứng rối loạn ăn uống hoặc tập thể dục quá mức. Ở nữ giới, tình trạng này cũng khiến chu kỳ kinh nguyệt ngừng lại, hay còn được gọi là vô kinh vùng dưới đồi (hypothalamic amenorrhea).

Triệu chứng của mức FSH thấp

Hình ảnh được đăng tải bởi Yuris Alhumaydy trên Unsplash

+ Ham muốn tình dục thấp

+ Mệt mỏi

+ Vô sinh

+ Nóng bừng

+ Kinh nguyệt không đều hoặc không có kinh

Mức FSH thấp có thể cho thấy buồng trứng của bạn không đủ trứng trưởng thành. Nhưng một lần nữa, các triệu chứng có thể giống với các triệu chứng của nhiều tình trạng khác, vì vậy việc kiểm tra nhiều loại hormone sinh sản khác nhau là rất quan trọng để hiểu rõ hơn điều gì đang xảy ra.

Làm thế nào để tăng mức FSH?

Nếu nguyên nhân dẫn tới mức FSH giảm liên quan đến chế độ ăn uống và lối sống thì bạn có thể thay đổi cách sinh hoạt để cải thiện. Còn nếu thuộc về những nguyên nhân khác thì phải dùng cách điều trị khác. Do đó, điều quan trọng là bạn cần xác định chính xác nguyên nhân làm mức FSH trong bạn thấp bất thường.

Nếu bạn cho rằng mình có thể đang bị thiếu năng lượng thì việc cân bằng lượng năng lượng nạp vào có thể cải thiện mức FSH của bạn. Bên cạnh đó, nếu bạn đang tập thể dục quá sức thì nên giảm lại.

Tóm tắt các ý chính của bài

  • Hormon kích thích nang trứng, hay FSH, là một loại hormone được tạo ra trong não, tác động lên buồng trứng, giúp điều hòa chu kỳ kinh nguyệt và rụng trứng.
  • FSH đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển của nang noãn (hoặc trứng) và sản xuất estrogen (E2).
  • Mức FSH bình thường ở phụ nữ thay đổi khi họ già đi và ở giai đoạn tiền, cận hay mãn kinh.
  • FSH được điều hòa bởi các hormone khác, bao gồm estrogen (E2) và progesterone, tác động lên vùng dưới đồi để tăng hoặc giảm sản xuất FSH.
  • Mức FSH cao có thể cho thấy suy buồng trứng sớm (POI) hoặc gần đến mãn kinh. Mức FSH cũng có thể cao hơn ở những người nghiện thuốc lá, nghiện rượu nặng hoặc những người bị thiếu vitamin D.
  • Mức FSH thấp có thể đồng nghĩa vùng dưới đồi hoặc tuyến yên của bạn không hoạt động như bình thường. Điều này có thể là do bạn đang căng thẳng hoặc thiếu năng lượng.

Nguồn thông tin từ: Follicle-Stimulating Hormone: What Do Your FSH Levels Mean? – Hertility Health

Hy vọng SEBT chia sẻ được những thông tin hữu ích để bạn chăm sóc bản thân tốt hơn, cũng như có đời sống tình dục an toàn, lành mạnh và đạt nhiều khoái cảm hơn. Mong bạn có thể hỗ trợ team SEBT có thêm động lực trong việc lan tỏa nhiều kiến thức giáo dục giới tính, sức khỏe tình dục bổ ích hơn nữa bằng cách donate cho SEBT qua tài khoản sau:

Ngân hàng: TP Bank

Số tài khoản: 02034029903 _ Nguyễn Minh Trang

Bài viết liên quan
Chia sẻ
Sao chép link
Tác giả: Ngo Thuy

Tôn trọng những cảm nhận tự nhiên của nhau trong tình dục

Hôm nay tiếp tục với những bức thư tâm sự của các bạn về chuyện quan hệ tình dục. Đó là bản thân các bạn không biết người yêu có đang thật sự thể hiện thăng hoa khi làm tình không. 

Y gần đây quan hệ với bạn gái, nhưng không biết là bạn có “lên đỉnh” không. Y hỏi bạn gái cảm thấy thế nào, bạn gái trả lời là sướng, thấy thoải mái, mơn man. Nhưng Y sợ bạn chỉ nói vậy cho Y vui thôi. Y không biết liệu sự thăng hoa của nữ giới có giống nhau không. 

Cũng một bạn giống Y nhưng đổi vai: T là nữ, T và bạn trai đã yêu nhau được 2 năm. Nhưng mỗi lần quan hệ T không biết là bạn ấy có cảm giác đạt cực khoái không vì nét mặt của bạn ấy tỉnh bơ, không thấy có sự hào hứng. Có lúc đang quan hệ, T nhìn bạn ấy khiến T chạnh lòng không biết bạn có thật sự đang tận hưởng cùng mình không.

Sự thăng hoa

Cảm nhận của mỗi người sẽ khác nhau nên không có một dấu hiệu chung nào cho thấy phải như vậy thì bạn nữ đang lên đỉnh. Cách thể hiện sự sung sướng, sự thăng hoa, sự chạm đỉnh hay chỉ đơn giản là sự thoải mái, mơn man của từng bạn sẽ rất đặc trưng. 

Đối với bạn nam thì khi lên đỉnh, một trong những dấu hiệu có thể thấy đó là sự cương cứng và xuất tinh. Còn nét mặt hay cách bạn bộc lộ sự lên đỉnh cũng tùy thuộc vào phản ứng tự nhiên của cơ thể. Hoặc khi kích thích điểm G ở nam giới, mang lại sự khoái cảm rất khác thì cách các bạn dùng cơ thể để nói lên cảm nhận của mình cũng khác nhau.

Đối phương thấy thế nào thì chỉ đương sự đó cảm nhận được và chia sẻ trực tiếp bằng lời nói. Chúng ta nên thẳng thắn hỏi nhau cảm nhận sau mỗi cuộc làm tình chứ đừng tự suy diễn, võ đoán rồi tự mình làm khổ mình. 

Mình không thể thay đổi những phản ứng của cơ thể người khác, vì nó thuộc về cái riêng của mỗi người. Chưa kể sự thể hiện chạm đỉnh cũng phải xuất phát từ mong muốn cũng như cái tự nhiên của bản thân, ví dụ như có bạn nữ muốn rên lên khi sướng, nhưng cũng có bạn thì lại không thích rên, chỉ muốn bấu tay vào bạn tình để biểu hiện sự thăng hoa. 

Hình ảnh được đăng tải bởi Claudia Love trên Unsplash

Do đó, để hiểu được cảm nhận của nhau thì quan trọng vẫn là giao tiếp, nói chuyện rõ ràng để tìm ra sự thể hiện thăng hoa phù hợp với cả hai. Chúng ta nên ngồi xuống trao đổi với nhau về những ngôn ngữ, hành động, cử chỉ, hành động hay cách ra hiệu rằng là “em/anh đang rất thoải mái với những giây phút ân ái lúc này”. 

Không phải lúc nào sự thăng hoa, lên đỉnh cũng thể hiện bằng những hình ảnh mà bạn thấy trên phim. Có bạn mới trải nghiệm tình dục thì sẽ khó định nghĩa được khoái cảm của mình là gì, cảm giác thật sự ra sao, nên đôi lúc thấy bối rối không biết thể hiện thế nào. Có bạn dù đã trải nghiệm tình dục nhiều, nhưng mỗi lần là một cảm nhận khác nhau, cơ thể cũng sẽ phản ứng khác nhau trên khuôn mặt, trong giọng điệu hay hơi thở. 

Điều chúng ta cần làm là lắng nghe cũng như chia sẻ thật tâm cảm nhận của mình. Đôi lúc bạn cũng khá mơ hồ về những gì mình trải qua trong cuộc làm tình vừa rồi, thì vẫn có thể nói với đối phương là “em/anh cũng chưa xác định rõ nữa, thấy mơn man nhưng không biết có phải là thăng hoa không?”. Mình sẽ cần học cách chấp nhận rằng những cái riêng của người yêu có thể không giống như số đông.

Cảm ơn những giây phút ở cạnh nhau

Nhiều khi chúng ta cứ chạy theo một điều gì đó rất mơ hồ. Ví dụ khi xem phim hay nghe mọi người nói rằng quan hệ tình dục lúc lên đỉnh là sẽ “ra nước”. Nhưng “ra nước” là gì thì bản thân lại chưa thật sự hiểu rõ. Hay chúng ta nghĩ rằng khi quan hệ với nhau thì nhất định phải lên đỉnh. Hoặc ai khi đạt cực khoái cũng đều rên la sung sướng mặt chữ O. 

Nhưng thật ra điều rõ ràng nhất, xác thực nhất mà chúng ta thấy được đó là sự thể hiện của đối phương trước mặt mình và những gì họ chia sẻ với mình. 

Cái giây phút mà chúng ta ở cạnh nhau, da kề da, trao nhau từng cử chỉ thân mật, chúng ta nên tập trung trọn vẹn với nó, cảm ơn vì sự hiện diện của nhau thì sẽ mang đến sự gắn kết và thăng hoa cho cuộc làm tình. 

Chúng ta hay nghĩ ngợi rằng không biết hành động của đối phương có ý gì. Thực ra đôi khi nó chẳng có ý gì, hoặc nếu có thì thường khác với những gì chúng ta nghĩ. Vậy thay vì cứ mãi võ đoán thì chúng ta hãy nói chuyện, trao đổi, lắng nghe nhau thật lòng. 

Hy vọng SEBT chia sẻ được những thông tin hữu ích để bạn chăm sóc bản thân tốt hơn, cũng như có đời sống tình dục an toàn, lành mạnh và đạt nhiều khoái cảm hơn. Mong bạn có thể hỗ trợ team SEBT có thêm động lực trong việc lan tỏa nhiều kiến thức giáo dục giới tính, sức khỏe tình dục bổ ích hơn nữa bằng cách donate cho SEBT qua tài khoản sau:

Ngân hàng: TP Bank

Số tài khoản: 02034029903 _ Nguyễn Minh Trang

Bài viết liên quan
Chia sẻ
Sao chép link
Tác giả: .Ngưn.

Progesterone 101: Mọi điều bạn cần biết về homrone ảnh hưởng đến kinh nguyệt và mang thai

Progesterone là một trong hai hormone sinh dục chính ở nữ (cái còn lại là estrogen). Chức năng chính của nó là điều hòa kinh nguyệt và hỗ trợ mang thai trong cơ thể nữ giới. Các biện pháp tránh thai nội tiết tố như thuốc tránh thai hàng ngày cũng ảnh hưởng rất nhiều đến progesterone.

Nếu bạn có chu kỳ kinh nguyệt không đều, thời gian hành kinh dài hoặc lượng kinh ra nhiều hơn bình thường thì rất có thể nguyên nhân đến từ sự mất cân bằng của nồng độ progesterone trong cơ thể.

Bài viết này sẽ “mổ xẻ” hormone progesterone, giúp bạn hiểu được các triệu chứng liên quan đến chu kỳ kinh nguyệt, biết khi nào có điều đó không ổn; hỗ trợ bạn có một thai kỳ khỏe mạnh hoặc chọn được loại biện pháp tránh thai phù hợp với mình.

Progesterone là gì? Progesterone được sản xuất như thế nào?

Progesterone là hormone chính trong nhóm hormone được gọi là progestogen. Progestogen thuộc hormone sinh dục (giống như estrogen và androgen), như vậy chúng sẽ tác động đến sự phát triển sinh dục ở tuổi dậy thì và tham gia vào quá trình sinh sản.

Nguồn ảnh: fertilityfamily

Hormone là những phân tử nhỏ được sản xuất bởi các tuyến và di chuyển trong máu cho đến khi chúng đến được cơ quan có tế bào chứa các thụ thể đặc biệt đối với hormone đó. Hormone progesterone thì nhắm mục tiêu và ảnh hưởng đến tử cung, âm đạo, cổ tử cung, vú và tinh hoàn, cũng như là não, mạch máu và xương.

Cơ thể bạn sử dụng cholesterol làm khối xây dựng để tạo ra progesterone. Progesterone được sản xuất chủ yếu ở buồng trứng bởi hoàng thể – đây là khu vực phát triển sau khi quá trình rụng trứng xảy ra và nang trứng xung quanh xẹp xuống.

Một số progesterone cũng được sản xuất bởi tuyến thượng thận, nằm phía trên thận. Khi mang thai, nhau thai sản xuất progesterone.

Chức năng của progesterone là gì?

Trong chu kỳ kinh nguyệt

Vào giữa chu kỳ kinh nguyệt, nồng độ hormone LH gia tăng, dẫn đến rụng trứng. Sau khi trứng được giải phóng, hoàng thể sẽ hình thành và bắt đầu sản xuất progesterone.

Progesterone giúp cơ thể chuẩn bị mang thai bằng cách kích thích sự phát triển của các tuyến và sự phát triển của các mạch máu mới. Tất cả cung cấp một môi trường tốt cho trứng đã thụ tinh làm tổ.

Nếu trứng không được thụ tinh, hoàng thể sẽ bị phá vỡ, dẫn đến nồng độ progesterone giảm. Sự suy giảm này khiến nội mạc tử cung bị phá vỡ, bắt đầu dẫn tới kỳ “máu đổ”.

Trong khi mang thai

Nếu trứng được thụ tinh, hoàng thể sẽ không bị phá vỡ mà tiếp tục sản xuất progesterone. Progesterone lúc này sẽ kích thích các mạch máu cung cấp nội mạc tử cung. Nó cũng thúc đẩy nội mạc tử cung cung cấp chất dinh dưỡng cho phôi đang phát triển.

Khi nhau thai đã hình thành, nó cũng sản xuất progesterone. Cuối cùng, nhau thai trở thành nơi sản xuất chính cho hormone này.

Nồng độ progesterone vẫn tăng cao trong suốt thai kỳ. Nồng độ cao này cũng ngăn cản cơ thể sản xuất thêm trứng trong thai kỳ.

Cuối cùng, progesterone cũng giúp kích thích tiết sữa.

Ở nam giới

Progesterone cũng được sản xuất ở tuyến thượng thận của nam giới. Chức năng của nó gắn liền với sự phát triển của tinh trùng.

Progesterone thay đổi như thế nào trong chu kỳ kinh nguyệt?

Trước khi rụng trứng = giảm progesterone

Khi bắt đầu chu kỳ kinh nguyệt (tức trong kỳ kinh), nồng độ progesterone thấp và duy trì ở mức này trong suốt giai đoạn nang trứng.

Sau khi rụng trứng = progesterone cao hơn

Progesterone sẽ chiếm ưu thế sau khi rụng trứng (tức vào giai đoạn hoàng thể). Progesterone được sản xuất bởi hoàng thể, là khu vực trên buồng trứng được tạo ra bởi nang trứng bị xẹp chứa trứng rụng. Nồng độ progesterone đạt đỉnh vào giữa giai đoạn hoàng thể.

Nếu quá trình thụ thai không xảy ra, hoàng thể bắt đầu thoái hóa từ 9 đến 10 ngày sau khi rụng trứng, khiến nồng độ progesterone giảm và kinh nguyệt bắt đầu.

Nguồn ảnh: Clue App

Làm sao để biết mức progesterone của bạn có đang bình thường hay không?

Nếu mức progesterone của bạn đang mất cân bằng thì bạn có thể nhận thấy một số dấu hiệu và triệu chứng. Cụ thể:

Nếu mức progesterone thấp

Mức progesterone có thể đang thấp nếu quá trình rụng trứng không diễn ra thường xuyên (hoặc không xảy ra); hoặc nếu cơ thể bạn không thể sản xuất đủ progesterone.

Một số dấu hiệu và triệu chứng của mức progesterone thấp bao gồm:

+ Thời gian hành kinh dài hoặc nặng

+ Ra máu lốm đốm trước kỳ kinh

+ Chu kỳ kinh nguyệt không đều

+ Chu kỳ kinh nguyệt ngắn do giai đoạn hoàng thể ngắn

Một số tình trạng, chẳng hạn như tăng prolactin (một loại hormone kích thích sản xuất sữa), suy giáp hoặc hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS) cũng có thể khiến trứng rụng không thường xuyên hoặc không rụng trứng, dẫn đến nồng độ progesterone thấp.

Trong những trường hợp này, nguyên nhân khiến nồng độ progesterone thấp cần được chẩn đoán và điều trị.

Khiếm khuyết giai đoạn hoàng thể (Luteal phase defect)

Thuật ngữ “khiếm khuyết giai đoạn hoàng thể” được sử dụng để mô tả tình trạng xảy ra khi cơ thể không sản xuất đủ progesterone tự nhiên để duy trì chức năng bình thường của nội mạc tử cung, hỗ trợ quá trình làm tổ và phát triển của thai kỳ sớm. Cũng có nơi gọi tình trạng này là suy giai đoạn hoàng thể.

Việc chẩn đoán khiếm khuyết ở giai đoạn hoàng thể đang gặp khó khăn và chưa có xét nghiệm nào được thống nhất về vấn đề này. Khi không xác định được nguyên nhân khiến lượng progesterone thấp thì không có hướng dẫn rõ ràng về cách thức và thời điểm điều trị.

Progesterone thấp và vấn đề sẩy thai

Nguồn ảnh: healthypregnancy

Khi biết được tầm quan trọng của progesterone trong việc duy trì thai kỳ thì điều đó đồng nghĩa progesterone thấp có thể là nguyên nhân gây vô sinh hoặc sảy thai. Tuy nhiên, đây là chủ đề tranh luận giữa các nhà nghiên cứu và nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe về việc liệu khiếm khuyết trong giai đoạn hoàng thể có phải là nguyên nhân gây vô sinh hay không, cùng với cách chẩn đoán và điều trị tốt nhất.

Progesterone thấp trong giai đoạn hoàng thể dường như không liên quan đến việc tăng nguy cơ sẩy thai. Một nghiên cứu trên 191 người cho thấy nồng độ progesterone trong giai đoạn hoàng thể ở những người bị sảy thai sớm cũng tương tự với những người không bị sảy thai (1).

Một nghiên cứu khác bao gồm 197 người đã từng sảy thai ít nhất hai lần liên tiếp cho thấy mức progesterone thấp trong giai đoạn hoàng thể không dự đoán được ai sẽ tiếp tục sảy thai lần nữa (2).

Progesterone thấp trong thời kỳ đầu mang thai có thể là triệu chứng của thai kỳ khó sống và là nguyên nhân gây sẩy thai. Một nghiên cứu cho thấy những người bị chảy máu trong thời kỳ đầu mang thai có lượng progesterone thấp hơn và có nhiều khả năng bị sẩy thai hơn những người không bị chảy máu trong ba tháng đầu (3).

Đối với những người đã sẩy thai nhiều lần mà không rõ nguyên nhân, điều trị bằng progestogen có thể giúp ngăn ngừa sẩy thai – đặc biệt ở những người đã sẩy thai từ 3 lần trở lên. Nhưng vẫn cần nhiều nghiên cứu hơn (4).

Nếu mức progesterone cao

Nồng độ progesterone cao thì thường không gây ra bất kỳ ảnh hưởng tiêu cực nào đến sức khỏe. Nồng độ progesterone tự nhiên sẽ đạt mức cao trong thời kỳ mang thai.

Trên thực tế, progesterone thường có trong thuốc tránh thai vì nó có thể đánh lừa cơ thể khiến cơ thể không rụng trứng.

Vậy mức progesterone bình thường là bao nhiêu?

Nồng độ progesterone được đo thông qua xét nghiệm máu. Điều quan trọng bạn cần nhớ là mức progesterone dao động trong suốt chu kỳ kinh nguyệt, do đó mức độ có thể thay đổi trong suốt tháng.

Mức progesterone được đo bằng nanogram trên mililit (ng/mL). Biểu đồ dưới đây liệt kê mức progesterone bình thường đối với phụ nữ trưởng thành trong các thời điểm khác nhau của chu kỳ kinh nguyệt và mang thai.

Giai đoạnNồng độ progesterone (ng/mL)
Trước rụng trứng< 0.89
Rụng trứng≤ 12
Sau rụng trứng1.8 – 24
Tam cá nguyệt thứ 1 (khi mang thai)11 – 44
Tam cá nguyệt thứ 225 – 83
Tam cá nguyệt thứ 358 – 214

Ở nam giới thì mức progesterone thường thấp hơn nhiều và không được xét nghiệm trừ khi nghi ngờ có rối loạn chức năng tuyến thượng thận. Mức bình thường là dưới 0,20 ng/mL.

Lưu ý là kết quả có thể khác nhau giữa các cơ sở y tế nơi bạn sinh sống. Biểu đồ trên chỉ mang tính chất tham khảo. Bạn nên hỏi bác sĩ về kết quả sau khi xét nghiệm máu để xem nồng độ progesterone hiện tại có bình thường không.

Làm sao để tăng mức progesterone nếu đang thấp?

Trước hết, bạn cần đi xét nghiệm để xác định chắc chắn nồng độ progesterone trong cơ thể mình đang thấp chứ đừng tự phán đoán thông qua các triệu chứng lâm sàng.

Nếu kết quả cho thấy nồng độ progesterone của bạn đang ở mức thấp thì bác sĩ có thể kê toa hoặc đề xuất các phương pháp điều trị bổ sung progesterone.

Với các loại thực phẩm chức năng có tác dụng tăng progesterone tự nhiên thì hiện chưa được Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm (FDA) giám sát hoặc quản lý về chất lượng, liều lượng như các sản phẩm không kê đơn khác.

Vì vậy, nếu bạn đang muốn dùng loại thực phẩm chức năng nào để tăng progesterone tự nhiên thì nên đem đến gặp bác sĩ để xem thuốc ấy có an toàn để dùng không.

Các thực phẩm giúp tăng mức progesterone tự nhiên

Hình ảnh được đăng tải từ Dan Gold trên Unsplash

Có một số thực phẩm có thể kích thích cơ thể sản xuất progesterone như:

+ các loại đậu

+ bông cải xanh

+ bắp cải

+ súp lơ

+ cải xoăn

+ các loại hạt (nuts) như óc chó, hạnh nhân…

+ bí ngô

+ rau chân vịt

+ các loại ngũ cốc

Một số thực phẩm cũng có thể làm giảm lượng estrogen trong cơ thể, tăng tỷ lệ progesterone so với estrogen, bao gồm:

+ chuối

+ bắp cải

+ động vật giáp xác hoặc thân mềm như nghêu sò ốc hến cua tôm

+ quả óc chó

Kết hợp những thực phẩm này vào chế độ ăn uống của bạn có thể giúp tăng mức progesterone tự nhiên.

Những cách khác để tăng progesterone tự nhiên

+ Duy trì trọng lượng cơ thể khỏe mạnh. Cân nặng quá mức khiến cơ thể phụ nữ sản sinh ra nhiều estrogen hơn. Điều này làm mất cân bằng trong progesterone. Mặc dù duy trì cân nặng khỏe mạnh không nhất thiết khiến nữ giới tạo ra nhiều progesterone hơn, nhưng điều đó lại giúp nội tiết tố cân bằng hơn.

+ Giảm căng thẳng. Căng thẳng kích hoạt sản xuất hormone gây căng thẳng và có thể khiến thận chuyển đổi các hormone như progesterone thành cortisol. Bạn có thể giảm căng thẳng bằng cách thực hành thiền, viết nhật ký, đọc sách, nghe nhạc hoặc tham gia các hoạt động thư giãn thú vị khác.

+ Tránh tập thể dục quá sức. Hoạt động thể chất có thể giúp ích rất nhiều trong việc giảm mức độ căng thẳng và duy trì cân nặng khỏe mạnh. Tuy nhiên, tập thể dục quá mức lại gây tác dụng ngược. Nó có thể khiến cơ thể sản sinh ra hormone gây căng thẳng hơn progesterone.

Điều quan trọng bạn cần nhớ là lượng hormone progesterone thấp không có nghĩa là bạn đang có sức khỏe kém. Hãy nói chuyện với bác sĩ để xem liệu họ có thể giúp xác định nguyên nhân khiến progesterone thấp hay không.

Progestin trong các biện pháp tránh thai nội tiết tố có liên quan đến progesterone không?

Progestin là hormone tổng hợp được tạo ra từ progesterone hoặc testosterone, có tác dụng giống progesterone. Progestin được sử dụng trong tất cả các biện pháp tránh thai nội tiết tố (dùng một mình hoặc kết hợp với estrogen), ví dụ như thuốc tránh thai hàng ngày.

Hình ảnh được đăng tải từ Thought Catalog trên Unsplash

Bởi vì cấu trúc hóa học của chúng hơi khác so với progesterone của cơ thể nên chúng không phù hợp hoàn toàn với các thụ thể progesterone. Progestin có thể gắn vào nhiều thứ hơn là chỉ các thụ thể progesterone trong cơ thể. Chúng cũng có thể liên kết với các thụ thể androgen và estrogen, gây ra tác dụng phụ liên quan đến các hormone này tùy thuộc vào việc progestin kích hoạt hay ngăn chặn thụ thể.

Ví dụ, progestin kích hoạt thụ thể androgen có thể dẫn đến các tác dụng phụ như mụn trứng cá hoặc rậm lông (thừa tóc) ở một số người, đặc biệt là khi biện pháp tránh thai có lượng estrogen thấp hoặc không có (5). Nhưng biện pháp tránh thai nội tiết tố (thường là dạng thuốc viên như thuốc tránh thai hàng ngày) cũng có thể được sử dụng để điều trị mụn trứng cá và rậm lông (6,7).

Do đó không phải ai cũng đều có tác dụng phụ giống nhau, nhưng đối với một số người, công thức và loại progestin cụ thể sẽ quan trọng.

Đôi khi liều progestin không đủ cao hoặc sự gắn kết giữa progestin và thụ thể progesterone không đủ mạnh, gây chảy máu hoặc ra máu trong khi vẫn đang dùng thuốc tránh thai hoặc gây ra kinh nguyệt nhiều hơn.

Đôi khi một sự thay đổi đơn giản về liều lượng hoặc loại biện pháp tránh thai có thể cải thiện những tác dụng phụ này.

Nhưng không phải lúc nào progestin cũng là “thủ phạm”. Trong các biện pháp tránh thai nội tiết kết hợp (có cả progestin và estrogen), liều lượng estrogen có thể đóng vai trò gây ra một số tác dụng phụ.

Nếu bạn gặp phải những tác dụng phụ không mong muốn mà bạn cho rằng có thể liên quan đến biện pháp tránh thai của mình, hãy tới gặp bác sĩ để tìm ra nguyên nhân và xin lời khuyên.

Các biện pháp tránh thai nội tiết tố ảnh hưởng đến progesterone trong cơ thể như thế nào?

Khi sử dụng những biện pháp tránh thai nội tiết tố có chứa progestin thì nó sẽ ảnh hưởng ít nhiều đến nồng độ progesterone trong cơ thể. Và ảnh hưởng thế nào sẽ phụ thuộc vào việc liệu biện pháp tránh thai đó có ức chế sự rụng trứng không.

Bởi nếu bạn không rụng trứng thì nồng độ progesterone của bạn sẽ thấp và đi một đường thẳng một cách ổn định (không có đỉnh).

Nhóm các biện pháp tránh thai nội tiết tố loại kết hợp

Các biện pháp tránh thai nội tiết tố loại kết hợp (chứa cả estrogen và progestin) chủ yếu tránh thai bằng cách ngừng rụng trứng. Chúng cũng làm đặc chất nhầy cổ tử cung để ngăn tinh trùng gặp trứng.

Với loại thuốc tránh thai hàng ngày kết hợp

Progesterone bị ức chế ở những người dùng các loại thuốc tránh thai kết hợp (liều lượng, loại progestin và chế độ điều trị khác nhau), cho thấy không có sự rụng trứng ở loại biện pháp tránh thai này.

Với miếng dán tránh thai

Trong một nghiên cứu, nồng độ progesterone ở những người sử dụng miếng dán tránh thai thấp hơn so với trước khi bắt đầu dán miếng dán (8). Miếng dán ngăn rụng trứng trong hầu hết các chu kỳ nếu nó được sử dụng đúng cách.

Nhóm các biện pháp tránh thai nội tiết tố chỉ chứa progestin

Sự rụng trứng vẫn có thể xảy ra đối với một số biện pháp tránh thai chỉ chứa progestin. Điều này có nghĩa nồng độ progesterone vẫn sẽ tăng và giảm theo mô hình điển hình của những người không dùng biện pháp tránh thai nội tiết tố.

Tỷ lệ rụng trứng ở nhóm này khác nhau vì mặc dù tất cả đều chứa progestin nhưng chúng có các loại khác nhau, có liều lượng khác nhau và xâm nhập vào cơ thể qua các con đường khác nhau. Điều này ảnh hưởng đến lượng progestin thực sự đi vào máu và lên não để ngừng rụng trứng.

Tuy hiện tượng rụng trứng vẫn xảy ra nhưng không có nghĩa là biện pháp tránh thai không hiệu quả. Các biện pháp tránh thai chỉ chứa progestin cũng có hiệu quả theo những cách khác, chẳng hạn như làm đặc chất nhầy cổ tử cung để ngăn chặn tinh trùng gặp trứng.

Hình ảnh từ Reproductive Health Supplies Coalition trên Unsplash

Với que cấy tránh thai

Phần lớn người sử dụng que cấy tránh thai etonogestrel sẽ không rụng trứng. Nhưng nếu dùng trong thời gian dài thì ở một số ít người có thể xảy ra rụng trứng do nồng độ thuốc trong cơ thể giảm theo thời gian (9).

Với thuốc tiêm tránh thai

Thuốc tiêm tránh thai còn được gọi là thuốc tiêm medroxyprogesterone acetate (DMPA) dự trữ, có tác dụng ức chế sự rụng trứng và do đó ngăn chặn việc sản xuất progesterone của buồng trứng.

Mức progesterone trung bình đối với người sử dụng thuốc tiêm tránh thai là 0,40 ng/mL. Mức độ này tương tự như người không sử dụng bất kỳ hình thức tránh thai nội tiết tố nào và đang trong giai đoạn nang trứng (tiền rụng trứng) trong chu kỳ kinh nguyệt.

Với vòng tránh thai nội tiết tố

Rụng trứng là hiện tượng phổ biến ở những người sử dụng vòng tránh thai nội tiết tố. Trong một nghiên cứu nhỏ trên 10 người sử dụng vòng tránh thai chứa levonorgestrel 52mg, gần một nửa số chu kỳ được nghiên cứu trong năm đầu tiên sử dụng là rụng trứng (10), và con số này tăng lên theo thời gian.

Trong một nghiên cứu trên 14 người sử dụng vòng tránh thai levonorgestrel 52mg trong 6 năm, sự rụng trứng xảy ra ở 79% chu kỳ mặc dù 9 người tham gia nghiên cứu không có kinh nguyệt đều đặn (11).

Bất kể họ có kinh nguyệt hay không, mức progesterone ở 14 người này tuân theo mô hình progesterone bình thường trong suốt chu kỳ kinh nguyệt, đạt cực đại vào các ngày 20 – 25, với giá trị tối đa nằm trong khoảng điển hình.

Đối với những người sử dụng vòng tránh thai nội tiết tố liều thấp hơn (loại 19,5mg và 13,5mg), sự rụng trứng xảy ra ở hầu hết các chu kỳ (12).

Với thuốc tránh thai chỉ chứa progestin

Trong một nghiên cứu trên 43 người dùng thuốc tránh thai có chứa progestin norethindrone, 60% có nồng độ progesterone thấp mà không đạt mức đỉnh điển hình, chứng tỏ không có sự rụng trứng hoặc hoàng thể sản xuất lượng progesterone thấp (13).

40% số người còn lại có khả năng rụng trứng vì họ có mức progesterone cao nhất ít nhất là 5 ng/mL trong tối thiểu 5 ngày, giống như những người không dùng biện pháp tránh thai bằng nội tiết tố (13).

Khả năng rụng trứng ở nhóm này là như nhau ở thời điểm 2 tháng và 6 tháng sử dụng (14).

Nguồn thông tin trong bài:

(1) Vitzthum VJ, Spielvogel H, Thornburg J, West B. A prospective study of early pregnancy loss in humans. Fertil Steril. 2006;86(2):373-9.

(2) Ogasawara M, Kajiura S, Katano K, Aoyama T, Aoki K. Are serum progesterone levels predictive of recurrent miscarriage in future pregnancies? Fertil Steril. 1997;68(5):806-9.

(3) Ku CW, Allen JC, Lek SM, Chia ML, Tan NS, Tan TC. Serum progesterone distribution in normal pregnancies compared to pregnancies complicated by threatened miscarriage from 5 to 13 weeks gestation: a prospective cohort study. BMC Pregnancy Childbirth. 2018;18(360).

(4) Haas DM, Hathaway TJ, Ramsey PS. Progestogen for preventing miscarriage in women with recurrent miscarriage of unclear etiology. Cochrane Database Syst Rev. 2018 Oct 8;10:CD003511.

(5) Dickey RP. Managing contraceptive pill patients. 15th ed. Fort Collins, CO: EMIS, Inc. Medical Publishers; 2014.

(6) Martin KA, Anderson RR, Chang RJ, Ehrmann DA, Lobo RA, Murad MH, et al. Evaluation and treatment of hirsutism in premenopausal women: an Endocrine Society clinical practice guideline. J Clin Endocrinol Metab. 2018 Apr 1;103(4):1233-57.

(7) Arowojolu AO, Gallo MF, Lopez L, Grimes DA. Combined oral contraceptive pills for treatment of acne. Cochrane Database Syst Rev. 2012 Jun 13;(7):CD004425.

(8) Pierson RA, Archer DF, Moreau M, Shangold GA, Fisher AC, Creasy GW. Ortho Evra/Evra versus oral contraceptives: follicular development and ovulation in normal cycles and after an intentional dosing error. Fertil. Steril. 2003;80:34–42

(9) Merck & Co., Inc. Nexplanon prescribing information. Available from: https://www.merck.com/product/usa/pi_circulars/n/nexplanon/nexplanon_pi.pdf

(10) Xiao BL, Zhou LY, Zhang XL, Jia MC, Luukkainen T, Allonen H. Pharmacokinetic and pharmacodynamic studies of levonorgestrel- releasing intrauterine device. Contraception 1990;41:353-62.

(11) Xiao B, Zeng T, Wu S, Sun H, Xiao N. Effect of levonorgestrel-releasing intrauterine device on hormonal profile and menstrual pattern after long-term use. Contraception. 1995;51(6):359-65.

(12) Hatcher RA, Nelson AL, Trussell J, Cwiak C, Cason P, Policar MS, Edelman AB, Aiken AR, Marrazzo JM, Kowal D. Contraceptive Technology. 21st ed. New York, NY: Ayer Company Publishers Inc.; 2018.

(13) Landgren BM, Diczfalusy E. Hormonal effects of the 300 μg norethisterone (NET) minipill. 1. Daily steroid levels in 43 subjects during a pretreatment cycle and during the second month of NET administration. Contraception. 1980;21(1):87-113.

(14) Landgren BM, Diczfalusy E. Hormonal effects of the 300 μg norethisterone (NET) minipill. 3. Comparison of the short-term (2nd month) and medium-term (6th month) effects in 21 subjects. Contraception. 1981;23(3):87–113.

Lược dịch thông tin từ:

Progesterone Function: Chart of Levels, Effects of High, Low Levels (healthline.com)

Progesterone: Definition, Levels, Symptoms of Low Progesterone and More (helloclue.com)

Bài viết liên quan
Chia sẻ
Sao chép link
Tác giả: .Ngưn.

Nuốt tinh dịch có ảnh hưởng tới sức khỏe không? Nếu nhổ ra thì có tốt hơn không?

Nếu bạn quan hệ bằng miệng với một người đàn ông đang nhiễm STIs (ví dụ chlamydia, lậu, giang mai) thì bạn có nguy cơ bị lây nhiễm STIs đó. Không quan trọng bạn có nuốt tinh dịch hay không, mà nguy cơ đến từ khoảnh khắc người ấy xuất vào trong miệng bạn.

Vì vậy, nuốt tinh dịch sẽ gây ảnh hưởng xấu tới sức khỏe nếu đối phương đang nhiễm STIs. Còn nếu đối phương khỏe mạnh thì hành động đó khó gây ra bất kỳ rủi ro nào cho sức khỏe.

Nói cách khác, quan hệ bằng miệng tuy không dẫn tới mang thai ngoài ý muốn nhưng lại có khả năng lây nhiễm các bệnh qua đường tình dục. Bạn chỉ nên thực hiện hành động tình dục này với người mà bạn đã biết rõ tình trạng sức khỏe. Còn nếu không, bạn cần sử dụng bao cao su, không để bạn tình xuất vào miệng mình để tránh tiếp xúc với tinh dịch, từ đó giảm nguy cơ nhiễm trùng.

SEBT cũng nói thêm là nuốt tinh dịch không làm bạn tăng cân. Nhiều người nghe đồn tinh dịch chứa nhiều calo nhưng thực chất lượng calo trong một “khẩu phần” tinh dịch rất ít ỏi, chỉ từ 1 tới 5 mà thôi. Tuy không làm bạn tăng cân nhưng tinh dịch có thể khiến một số cô gái bị dị ứng.

Các bạn gái cũng không cần lo việc nuốt tinh dịch sẽ mang thai. Bởi tinh trùng lắng đọng trong đường tiêu hóa không thể đến được đường sinh sản. Vẫn có một ngoại lệ cực kỳ hiếm để tinh trùng tới được đường sinh sản là bạn bị đâm vào bụng ngay sau khi thực hiện quan hệ tình dục bằng miệng – và khả năng điều đó xảy ra trong thực tế là khá thấp. 

Trong một báo cáo cách đây vài năm mô tả một cô gái châu Phi đang thực hiện quan hệ tình dục bằng miệng với bạn trai của mình thì người yêu cũ của cô ấy bước vào [1]. Sau đó, một cuộc đấu dao đã xảy ra và cô ấy bị đâm vào bụng. Không lâu sau, cô phát hiện mình có thai. Sau khi đi khám bác sĩ, phương thức thụ thai được cho là do bị đâm.

Thực chất cô gái này không có âm đạo. Cô ấy mắc một chứng bệnh di truyền ngăn cản sự phát triển của âm đạo, chỉ để lại một vết lõm nhỏ ở nơi âm đạo thường xuất hiện. Do đó, vết thương ở dạ dày sau khi quan hệ tình dục bằng miệng dường như là lời giải thích hợp lý nhất về cách tinh trùng đến được đường sinh sản của cô ấy.

Hẳn bạn sẽ thấy nghi ngờ về tính xác thực của câu chuyện này. Nhưng đúng là nó đã được xuất bản dưới dạng một báo cáo trên một tạp chí y khoa mà SEBT đã để nguồn bên dưới bài viết.

Hình ảnh từ Leeloo The First

Vậy nuốt tinh dịch có tiềm ẩn lợi ích sức khỏe nào không? Một số nghiên cứu đã tìm thấy mối tương quan giữa việc nuốt tinh dịch và giảm nguy cơ tiền sản giật [2]. Tiền sản giật là tình trạng phụ nữ bị huyết áp rất cao, thường ở giai đoạn sau của thai kỳ. Nếu không được điều trị, nó có thể gây tử vong cho cả mẹ và thai nhi.

Tại sao những phụ nữ nuốt nhiều tinh dịch qua quan hệ tình dục bằng miệng lại có nguy cơ mắc tiền sản giật thấp hơn? Có một giả thuyết được nhiều người tin tưởng là người mẹ tiếp xúc với kháng nguyên lạ khi mang thai vì một nửa vật chất di truyền của con là do người cha cung cấp. Tuy nhiên, nếu người phụ nữ tiếp xúc với nhiều kháng nguyên này hơn trước khi mang thai (bằng việc nuốt tinh dịch), cô ấy có thể phát triển khả năng dung nạp chúng, do đó làm giảm nguy cơ phản ứng miễn dịch xảy ra trong thai kỳ.

Nhưng đó chỉ là giả thuyết, chưa đủ thuyết phục để khuyến nghị phụ nữ nên tích cực nuốt tinh dịch nếu có kế hoạch sinh con.

Chốt lại vấn đề mà SEBT đã nêu ở đầu bài: Nếu một người đàn ông không bị nhiễm STIs và bạn tình không bị dị ứng với tinh dịch thì việc nuốt tinh dịch không gây ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe.

Nguồn thông tin trong bài:

[1] Douwe, A.V. (1988). Oral conception. Impregnation via the proximal gastrointestinal tract in a patient with an aplastic distal vagina. Case report. British Journal of Obstetrics and Gynaecology, 95, 933-934.

[2] Koelman, C. A., Coumans, A. B., Nijman, H. W., et al. (2000). Correlation between oral sex and low incidence of preeclampsia: A role for soluble HLA in seminal fluid? Journal of Reproductive Immunology, 46, 155–66.

Bài viết liên quan
Chia sẻ
Sao chép link